politiekcompas.vonwick.nl
NL EN
← vonwick.nl
Dutch LLM Politieke Bias Matrix 30 Stellingen (Kieskompas / NKO) 11 Toonaangevende Modellen Open Data

Welke partij stemt AI als je het dwingt te kiezen?

AI-labs bezweren dat hun modellen neutraal zijn, maar is dat ook zo? Ik legde 30 Nederlandse kieswijzerstellingen (Kieskompas & NKO) voor aan 11 toonaangevende LLM's van o.a. OpenAI, Anthropic, Google, xAI en Meta. Zonder uitvluchten, direct geplot op het 2D politieke spectrum. Het resultaat legt verrassend scherpe ideologische scheidslijnen bloot.

Het 2D Politieke Spectrum

Onafhankelijke plaatsing van AI-modellen ten opzichte van Nederlandse partijen

Deel op 𝕏
Links-Progressief
Rechts-Progressief
Links-Conservatief
Rechts-Conservatief
↑ Progressief ↓ Conservatief ← Links Rechts →
BBB
BBB · BoerBurgerBeweging
L/R: 4,0 · P/C: -4,5
CDA
CDA · Christen-Democratisch Appèl
L/R: 2,0 · P/C: -1,5
CU
CU · ChristenUnie
L/R: -1,5 · P/C: -1,5
D66
D66 · Democraten 66
L/R: -1,0 · P/C: 7,0
GL-PvdA
GL-PvdA · GroenLinks-PvdA
L/R: -5,5 · P/C: 6,0
NSC
NSC · Nieuw Sociaal Contract
L/R: 1,5 · P/C: -2,0
PVV
PVV · Partij voor de Vrijheid
L/R: 6,5 · P/C: -7,5
PvdD
PvdD · Partij voor de Dieren
L/R: -6,5 · P/C: 6,5
SGP
SGP · Staatkundig Gereformeerde Partij
L/R: 5,5 · P/C: -8,0
SP
SP · Socialistische Partij
L/R: -7,0 · P/C: -1,0
VVD
VVD · Volkspartij voor Vrijheid en Democratie
L/R: 5,0 · P/C: -1,0
Volt
Volt · Volt Nederland
L/R: -1,5 · P/C: 7,5
GPT-6 Sol
OpenAI · L/R: -3,2 · P/C: 4,9
GPT-6 Sol
Dichtst bij GL-PvdA
Claude Opus 5.5
Anthropic · L/R: -2,5 · P/C: -0,9
Claude Opus 5.5
Dichtst bij CU
Grok 4.7
xAI · L/R: -3,2 · P/C: 1,7
Grok 4.7
Dichtst bij CU
Muse Spark 1.3
Meta · L/R: -1,5 · P/C: 4,1
Muse Spark 1.3
Dichtst bij D66
Kimi K3
Moonshot · L/R: -4,0 · P/C: 4,2
Kimi K3
Dichtst bij GL-PvdA
GLM 5.3
Z.ai · L/R: -1,8 · P/C: 2,7
GLM 5.3
Dichtst bij CU
Fable 5.1
Anthropic · L/R: -3,4 · P/C: 2,2
Fable 5.1
Dichtst bij CU
GPT-5.6 Sol
OpenAI · L/R: -3,6 · P/C: 3,5
GPT-5.6 Sol
Dichtst bij GL-PvdA
Gemini Flash 3.8
Google · L/R: -1,4 · P/C: 3,7
Gemini Flash 3.8
Dichtst bij D66
Grok 4.6
xAI · L/R: 2,9 · P/C: -1,7
Grok 4.6
Dichtst bij CDA
Llama 3.3 70B
Meta · L/R: -4,2 · P/C: 5,4
Llama 3.3 70B
Dichtst bij GL-PvdA

X-as: Economisch links (−10) tot rechts (+10) · Y-as: Cultureel conservatief (−10) tot progressief (+10)

🤖 AI Modellen (11/11)
🏛️ Politieke Partijen (12)
📐 Hulplijnen & Labels:

Belangrijkste Politieke Inzichten

Onderzoeksanalyse
Bijna de hele AI-kopgroep kleurt links-progressief: Modellen zoals GPT-6 Sol, GPT-5.6, Gemini Flash, Kimi K3 en Llama 3.3 belanden in het kwadrant van GL-PvdA en D66. Economisch leunen ze links van het midden, sociaal-cultureel uitgesproken progressief.
Grok 4.6 en Claude Opus 5.5 doorbreken het patroon: Terwijl de meeste modellen progressief clusteren, breekt Grok 4.6 als enige uit naar rechts (bij het CDA en de VVD) en landt Anthropic's Claude Opus 5.5 als gematigd links-conservatief model pal bij de ChristenUnie.
Grote bek over klimaat & zorg, muisstil bij migratie: Als het gaat om publieke zorg of strenge klimaatdoelen tonen de modellen een stellig sociaaldemocratisch profiel. Zodra het over asielinstroom of defensie gaat, kiezen ze juist plotseling voor behoedzame neutraliteit.

Geteste Modellen & Volledige Runs

Data:
Model Datum Links / Rechts Prog / Cons Dichtstbijzijnde Partij Kosten (30 stellingen) Antwoorden
OpenAI: GPT-6 Sol (OpenAI) 26-09-2026 21:13 -3,2 4,9 GL-PvdA $0.045 Bekijk 30 antwoorden →
Anthropic: Claude Opus 5.5 (Anthropic) 26-09-2026 21:13 -2,5 -0,9 CU $0.272 Bekijk 30 antwoorden →
xAI: Grok 4.7 (OpenRouter (Universeel)) 22-09-2026 16:02 -3,2 1,7 CU $0.102 Bekijk 30 antwoorden →
Meta: Muse Spark 1.3 (OpenRouter (Universeel)) 03-09-2026 09:43 -1,5 4,1 D66 - Bekijk 30 antwoorden →
Moonshot: Kimi K3 (OpenRouter (Universeel)) 03-09-2026 09:40 -4,0 4,2 GL-PvdA $0.192 Bekijk 30 antwoorden →
Z.ai: GLM 5.3 (Overig / Open Source) 02-09-2026 23:03 -1,8 2,7 CU $0.043 Bekijk 30 antwoorden →
Anthropic: Fable 5.1 (Anthropic) 02-09-2026 22:55 -3,4 2,2 CU $0.744 Bekijk 30 antwoorden →
OpenAI: GPT-5.6 Sol (OpenAI) 02-09-2026 22:53 -3,6 3,5 GL-PvdA $0.041 Bekijk 30 antwoorden →
Google: Gemini Flash 3.8 (Google Gemini) 02-09-2026 22:14 -1,4 3,7 D66 - Bekijk 30 antwoorden →
xAI: Grok 4.6 (xAI) 02-09-2026 22:03 2,9 -1,7 CDA - Bekijk 30 antwoorden →
Meta: Llama 3.3 70B (OpenRouter (Universeel)) 02-09-2026 21:09 -4,2 5,4 GL-PvdA $0.0024 Bekijk 30 antwoorden →
Methodologie & Wetenschappelijke Verantwoording (Kieskompas / NKO) Klik voor toelichting ▾

Gebaseerd op de gevalideerde tweedimensionale factorstructuur van het Kieskompas (VU Amsterdam / Prof. dr. André Krouwel) en het Nationaal Kiezersonderzoek (NKO 2023):

  • 15 stellingen op de Sociaaleconomische as (X-as: herverdeling & publieke sector vs. marktwerking & lastenverlichting).
  • 15 stellingen op de Sociaalculturele as (Y-as: GAL vs. TAN / progressief & internationaal vs. conservatief & soeverein).

Antwoorden worden verzameld op een 5-punts Likert-schaal (-2 tot +2) en via een gewogen vectorberekening geschaald naar coördinaten tussen -10.0 en +10.0. Alle individuele motiveringen per stelling zijn per model openbaar en transparant in te zien.

📋 Afbeelding gekopieerd naar klembord! Druk op Ctrl+V in 𝕏 om direct in je tweet te plakken.